Bộ máy Fusee trên đồng hồ Tourbillon

Những mẫu đồng hồ tourbillon được chú ý những năm gần đây đều sở hữu bộ máy Fusée, vậy Fusée là gì? Đồng hồ A. Lange & Söhne, Zenith đều có cổ máy Fusée bên trong những chiếc đồng hồ Tourbillon khủng của họ. Đặc biệt, Audemars Piguet còn đầu tư hẳn công ty chuyên nghiên cứu và sản xuất bộ máy Fusée - mang tên Renaud & Papi.

Fusée là gì?

Fusée là kỹ thuật đồng hồ cho học cổ xưa, vận hành theo nguyên tắc đơn giản của dây xích cực đơn giản mà hiệu quả.

Ngày nay, chúng ta ít khi thấy cơ chế côn xích xuất hiện trên đồng hồ.

Tuy nhiên, vẫn có thương hiệu, cụ thể là A. Lange & Söhne sử dụng cơ chế này để khoe khả năng chế tác đỉnh cao cũng như thể hiện mong muốn đạt được sự hoàn hảo thẩm mỹ.

Hệ thống côn xích (Fusée and chain) đầu tiên được sử dụng bên trong đồng hồ đeo tay của A. Lange & Söhne, khi hãng ra mắt dòng Pour le Mérite Tourbillon lần đầu vào năm 1994.

Lấy cảm hứng từ những chiếc đồng hồ bỏ túi sử dụng cơ chế này, A. Lange & Söhne đã tạo ra toàn bộ dòng đồng hồ mang tên Pour le Mérite (là tên huân chương chữ thập tự xanh hình lá sồi, một trong những giải thưởng cao nhất của Đức, ở đây ám chỉ chiếc đồng hồ rất phi thường và đặc biệt) Tìm hiểu về hệ thống dây xích siêu nhỏ trong đồng hồ A. Lange & Söhne Pour le Mérite

Tất cả đồng hồ Pour le Mérite đều có chung một điểm là sử dụng cơ chế cuộn xích Fusée and Chain tinh xảo. Theo đó, Fusée có thể tạm dịch là côn, có dạng hình nón bằng kim loại và được nối với một hệ thống dây xích (chain) cuốn quanh hộp cót.

Chúng cùng nhau hoạt động để tạo ra lực bất biến cho đồng hồ Bộ phận dây xích siêu nhỏ Nhờ loạt hình ảnh chụp cận cảnh gần đây được phát hành bởi Lange, mà chúng ta có thể hiểu hơn về cơ chế côn xích này của hãng.

Hệ thống dây xích sẽ được cuốn quanh côn hình nón khi đồng hồ được lên cót đầy, rồi mở dần ra từ đỉnh của hình nón khi đồng hồ hoạt động và cót bắt đầu nhả ra. Khi hoạt động này diễn ra, hệ thống dây xích tự cuộn quanh hộp cót. Phần đế mở rộng của hình nón sử dụng nguyên tắc đòn bẩy để giữ cho mô-men xoắn từ hộp cót không đổi khi nhả cót.

Hệ thống dây xích sẽ được cuốn quanh côn hình nón khi đồng hồ được lên cót đầy, rồi mở dần ra từ đỉnh của hình nón khi đồng hồ hoạt động và cót bắt đầu nhả ra Hệ thống côn xích đã không còn được sử dụng trong đồng hồ bỏ túi và không xuất hiện trên đồng hồ đeo tay cho đến năm 1994.

Nhược điểm của đồng hồ cơ Fusée

Bộ máy đồng Fusée được xem là phần khó sản xuất nhất và tinh xảo nhất của bộ máy đồng hồ cơ tourbillon vô cùng phức tạp. Chưa kể, phải tốn rất nhiều thời gian, kiến thức và công thức để bảo quản nó. Bộ máy Fusée luôn chiếm phần nhiều diện tích bên trong chiếc vỏ đồng hồ tourbillon tối thiểu có size 44mm. Nó làm cho chiếc đồng hồ dày hơn bình thường, vì thế những chiếc đồng hồ tourbillon Fusée chỉ luôn được dân chơi đồng hồ thứ thiệt sưu tầm. Chưa kể, giá đồng hồ tourbillon Fusée cũng cao hơn hẳn một chiếc tourbillon sử dụng phần lò xo mainsprings và hộp chứ barrel bằng dây tóc thông thường

Vị trí Fusée trong đồng hồ tourbillon

Ngay cả thời hiện đại, trong bộ máy của dòng Pour le Mérite, chỉ riêng cơ chế côn xích cũng đã chiếm nhiều diện tích của bộ máy. Giờ đây, cơ chế này không còn cần thiết và trở thành một giải pháp lỗi thời và phức tạp, thay vì thanh lịch và nhỏ gọn (như remontoir – là một thiết bị được sử dụng để cung cấp lực liên tục cho bộ thoát (gồm bánh xe gai và ngựa). Trong quá trình chế tác cơ chế này thì việc thu nhỏ hệ thống côn xích quả thực là một kỳ công.

Các hãng đồng hồ sản xuất đồng hồ tourbillon Fusée

Nhiệm vụ khó khăn này thuộc về các chuyên gia của Renaud & Papi (APR & P) (công ty do Audemars Piguet nắm giữ 78% cổ phần), người đã phát triển bộ máy 902.0 được tìm thấy trong mẫu Tourbillon Pour le Mérite nguyên bản. Hệ thống côn xích được xây dựng bởi AP&P vào đầu những năm 1990, sử dụng những mảnh giấy bạc nhỏ được chèn vào giữa các liên kết để giữ chúng đúng vị trí. Sau khi thực hiện xong, giấy bị đốt cháy, chỉ còn lại hệ thống dây xích hoàn chỉnh. Giờ đây, hệ thống này đã thực hiện theo một cách khác, hiện đại hơn. Giờ đây, hệ thống này đã thực hiện theo một cách khác, hiện đại hơn.

Breguet Tradition Fusée Tourbillon

Đồng hồ Breguet Tradition Fusée Tourbillon được giới thiệu nhằm kỷ niệm một trong số những phát minh hấp dẫn nhất trong chế tác đồng hồ Tourbillon từ người sáng lập ra thương hiệu là Abraham-Louis Breguet. Tradition Fusée Tourbillon mã hiệu 7047 - Kiệt tác kỹ thuật của Breguet Nhiều người cho rằng đồng hồ đeo tay đang dần trở nên lỗi thời trong thời đại kỹ thuật số, nhưng có lẽ quan điểm này không đúng lắm với mẫu đồng hồ Breguet Tradition Fusée Tourbillon.

Thực tế, chiếc đồng hồ này giống như một cỗ máy trong phim khoa học viễn tưởng hơn là một chiếc đồng hồ đeo tay cao cấp được chế tác tại Thụy Sĩ. Bộ vỏ, mặt số và kim đồng hồ Đầu tiên, chúng ta hãy xem qua thiết kế của vỏ máy, mặt số và kim đồng hồ. Bộ vỏ Breguet Tradition Fusée Tourbillon có kích thước 41 mm x 15.95 mm, được làm bằng vàng hồng, mang trên mình những thiết kế nổi bật và đặc trưng của Breguet như vỏ đồng hồ với rãnh khía đồng xu, vành bezel mỏng và càng nối dây thẳng.

Nhưng điều thực sự nổi nật bật của bộ vỏ này chính là nó trông giống như một tấm khung thô, gắn liền với kính sapphire trong suốt giúp người dùng dễ dàng nhìn vào bên trong. Chi tiết này mang lại cho Tradition Fusée Tourbillon sự quyến rũ không thể nhầm lẫn của những mẫu đồng hồ cũ và thậm chí đồng hồ sẽ mất đi một nửa sức hút nếu không có chi tiết này. Nhìn chung, việc thực hiện vỏ đồng hồ, mặt số và kim đồng hồ thực sự tuyệt vời Mặt số lộ máy cũng đem đến sự quan sát toàn diện cơ chế Tourbillon vốn đã quá nổi tiếng và quen thuộc trên những chiếc đồng hồ đắt tiền.

Bên cạnh đó là cơ chế cuộn xích Fusee and Chain đặc biệt, cơ chế này giúp dây cót luôn truyền một lực không đổi tới bộ thoát, giúp cho chiếc đồng hồ hoạt động ổn định hơn. Mặt số đồng hồ được thiết kế lệch tâm, làm từ chất liệu vàng mạ đen và được trang trí thủ công với họa tiết “Clous de Paris” yêu thích của thương hiệu. Kim Breguet (kim khoét mũi bằng thép màu xanh) bằng thép đặc trưng của thương hiệu được sử dụng để chỉ báo giờ và phút, giúp tạo sự tương phản rõ nét với mặt đồng hồ và dễ đọc giờ hơn.

Bộ máy đồng hồ Breguet Tradition Fusée Tourbillon được cung cấp năng lượng từ bộ máy Calibre 569, với 43 chân kính và 542 linh kiện. Bộ máy lên dây cót bằng tay này có khả năng trữ cót ấn tượng trong 50 giờ và hoạt động ở tần số 2,5 Hz. Điều làm cho Calibre 569 thực sự đáng kinh ngạc chính là hai cơ chế bên trong, từng được sử dụng để giữ được độ chính xác của đồng hồ bấm giờ và đồng hồ bỏ túi. Dây xích không cuộn lại vào trong bánh côn cho thấy đồng hồ chưa được lên dây cót Đầu tiên là cơ chế cuộn xích fusée and chain đặc biệt, được sử dụng chủ yếu trong các đồng hồ chronometers dùng trong hải quân.

Cơ chế này được thu nhỏ và lần đầu tiên được đưa vào đồng hồ cơ của A. Lange & Söhne cách đây hơn hai thập kỷ. Cơ chế này giúp dây cót luôn truyền một lực không đổi tới bộ thoát, giúp cho chiếc đồng hồ hoạt động ổn định và chính xác hơn. Các bánh côn (fusée) và dây xích hoạt động như một bộ truyền động bánh răng có thể thay đổi. Nó cân bằng sức mạnh yếu ớt của dây cót và đảm bảo rằng bộ máy luôn nhận được năng lượng liên tục.

Điều này giúp đồng hồ chạy với tốc độ chính xác. Người dùng có thể quan sát các bánh côn (fusée) rõ ràng ở bên phải mặt số. Khi đồng hồ được lên dây hoàn toàn, dây xích sẽ được quấn quanh bánh côn. Khi dây cót giãn, sợi dây xích cuộn lại vào trong hộp cót. Bằng cách này, nó quay bánh côn, chuyển các mô-men xoắn để đi đến bộ truyền động thông qua một trục dẫn động. Cơ chế này không chỉ đóng vai trò quan trọng trong chế tác đồng hồ trong quá khứ mà còn mang đến nhiều lợi ích cho đồng hồ hiện đại. Với vật liệu và sự chế tạo ngày càng được cải thiện, lợi ích mang lại từ cơ chế cuộn xích fusée and chain giảm đi đáng kể.

Tuy nhiên, đây vẫn là một minh chứng cho kỹ thuật khéo léo và biểu tượng của thương hiệu đồng hồ. Dây tóc đồng hồ được làm bằng silicon có khả năng kháng từ và chịu được nhiệt độ cao. Kiệt tác kỹ thuật tiếp theo của đồng hồ là Tourbillon 60 giây được phô bày ở vị trí 1 giờ. Mục đích ban đầu của tourbillon là để bảo vệ sự cân bằng, chống sự chênh lệch gây ra bởi trọng lực. Trong chế tác đồng hồ đeo tay, vai trò của tourbillon được giảm thiểu do cổ tay người đeo đồng hồ di chuyển đến nhiều, và tự giảm nhẹ những ảnh hưởng tiêu cực của trọng lực.

Ngày nay, Tourbillon được thiết kế với mục đích thẩm mỹ cho đồng hồ vì hoạt động mượt mà của tourbillon luôn làm say đắm người xem.

Trong Tradition Fusée Tourbillon, một lồng tourbillon bằng titanium kích thước 17 mm được chứa bên trong một hệ thống bánh xe cân bằng bằng titanium 13 mm, tất cả đều được cố định bởi cầu nối bằng titanium.

Đặc biệt, dây tóc được làm bằng silicon có khả năng chống từ và chịu được nhiệt độ cao.

Sự hoàn thiện của bộ máy là sự kết hợp hài hòa giữa kĩ thuật chải tia, hoàn thiện nhám và đánh bóng - chuẩn mực trong giới đồng hồ Sự hoàn thiện tổng thể của Calibre 569 với nhiều sọc Geneva truyền thống không thực sự đáng chú ý.

Các cầu nối và khung đỡ làm từ vàng hồng và được hoàn thiện nhám, ngoại trừ cầu nối tourbillon được chải tia (ở bề mặt trên) và không được tráng phủ.

Trong khi đó, các cạnh của cầu nối đều được gọt dũa một cách kĩ lưỡng và đánh bóng lấp lánh ánh sáng.

Những đường vát cạnh bóng láng này mang lại một sự tương phản tuyệt vời so với vẻ ngoài của các đồng hồ công nghiệp, nhờ thế mà làm nổi bật các cầu nối độc đáo.

Mức giá cạnh tranh Ngay cả sau nhiều năm, Breguet Tradition Fusée Tourbillon vẫn là một trong những chiếc đồng hồ đáng kinh ngạc nhất của thương hiệu, đóng góp một trong những phát minh lớn nhất trong kỹ thuật chế tạo đồng hồ.

Mặc dù với mức giá là 252,300 SGD (cho phiên bản vàng hồng) có thể khiến nhiều người cảm thấy ngần ngại nhưng đó vẫn là một giá cả khá hợp lý.

Tourbillon được Abraham-Louis Breguet - người sáng lập ra thương hiệu Breguet phát minh Chỉ có ít đồng hồ trên thị trường có thể sánh ngang với Tradition Fusée Tourbillon, trong đó có thể kể đến A. Lange & Söhne Richard Lange Tourbillon "Pour le Mérite" và Chronomètre FB 1.

Mẫu A. Lange & Söhne Richard Lange Tourbillon "Pour le Mérite" không chỉ  tương tự như Breguet Tradition Fusée Tourbillon, mà đó cũng là chiếc đồng hồ chỉ chỉ báo thời gian với cơ chế tourbillon và cơ chế cuộn xích Fusée and Chain.

Mặt số đồng hồ được thiết kế theo phong cách Regulator khá đặc biệt.

Thiết kế của Richard Lange Tourbillon "Pour le Mérite" lưu giữ nhiều nét truyền thống hơn Tradition Fusée Tourbillon, trên phương diện thiết kế, vật liệu và sự hoàn thiện.

Phiên bản vàng trắng Richard Lange Tourbillon "Pour le Mérite" có giá 279.000 SGD Sự khác biệt rõ ràng nhất giữa hai đồng hồ ở chỗ: mặt số của Breguet là thiết kế lộ máy để hiển thị tourbillon và cơ chế cuộn xích Fusée and Chain tinh xảo; trong khi ở mẫu Lange, mặt số phần lớn còn nguyên vẹn, chỉ để lộ bộ máy tourbillon, trong khi cơ chế cuộn xích Fusée and Chain chỉ có thể quan sát từ mặt sau của đồng hồ.

Phiên bản đồng hồ bằng vàng hồng và platinum được giới thiệu lần đầu tiên trong vào năm 2011,  phiên bản vàng trắng trong bức ảnh dưới đây có giá 279.000 SGD.

Với mức giá có phần giống nhau, sự lựa chọn hai mẫu đồng hồ chủ yếu phụ thuộc theo sở thích cá nhân: bạn sẽ thích thiết kế ngoạn mục của Breguet hay bộ máy vận hành siêu đẳng của Lange?

Mặt sau của A. Lange & Söhne Richard Lange Tourbillon "Pour le Mérite" Một đối thủ đáng chú ý nữa của Breguet Tradition Fusée Tourbillon là Chronomètre FB 1 của thương hiệu còn non trẻ là Ferdinand Berthoud.

Ferdinand Berthoud là thương hiệu được Chopard hồi sinh vào năm 2015.

Ferdinand Berthoud chuyên sản xuất “Haute Horlogerie” – “siêu phẩm cơ khí” thuộc quyền sở hữu của Chopard.

Chronomètre FB 1 của thương hiệu còn non trẻ là Ferdinand Berthoud Mặc dù là chiếc đồng hồ thời trang đầu tiên của thương hiệu, chiếc Chronomètre FB 1 đã giành được giải Aiguille d'Or tại Grand Prix d'Horlogerie de Genève 2016 (GPHG) – trùng hợp là mẫu đồng hồ chiến thắng năm nay cũng thuộc về chiếc L.U.C Full Strike của Chopard. Bộ vỏ của Chronomètre FB 1 được lấy cảm hứng từ các mẫu đồng hồ chronometres hàng hải cũ của Anh và Pháp và giống như Tradition Fusée Tourbillon, đồng hồ này cũng được trang bị mang một lớp kính sapphire dạng vòm nổi bật. Giờ và phút được hiển thị trên một mặt số phụ trong khi giây được hiển thị ở giữa. Đồng hồ có một màn hình hiển thị dự trữ năng lượng tại góc 9 giờ di chuyển từ cao xuống thấp.

Chronomètre FB 1 giữ cho mặt số còn nguyên vẹn và hiển thị 2 cơ chế đặc biệt ở phía sau  Thay vì trưng bày bộ máy tourbillon và cơ chế cuộn xích Fusée and Chain ở phía trước, Chronomètre FB 1 giữ cho mặt số còn nguyên vẹn và hiển thị chúng phía sau thông qua vỏ sau lộ máy bằng sapphire.

Việc kết hợp cơ chế cuộn xích Fusée and Chain trong một chiếc đồng hồ lấy cảm hứng từ đồng hồ đi biển như Chronomètre FB 1 là phù hợp, vì cơ chế này đã được sử dụng rộng rãi trong quá khứ. Đồng hồ Chronomètre FB 1 bằng vàng trắng hoặc vàng hồng, có giá 200.000 CHF.

Kết luận Breguet Tradition Fusée Tourbillon là một kiệt tác kỹ thuật Có thể nói, Breguet Tradition Fusée Tourbillon là một kiệt tác kỹ thuật khi hợp nhất hai trong số những cơ chế cơ khí phức tạp nhất trong chế tác đồng hồ để mang đến độ chính xác cao. Bên cạnh đó, rất ít mẫu đồng hồ khác trong bộ sưu tập của Breguet thể hiện đậm tính di sản, tinh thần và khả năng của thương hiệu như Tradition Fusée Tourbillon.

A. Lange & Söhne TOURBOGRAPH PERPETUAL "Pour le Mérite"

Mẫu đồng hồ A.Lange & Söhne Tourbograph Perpetual Pour le Merite sở hữu bộ máy Fusee nhận nhiều đánh giá tốt từ giới chuyên môn. Nó được làm bằng tay từ 636 mảnh ghép cực nhỏ, từ các mắt xích cho đến các liên kết được giữ bằng các chốt, hệ thống dây xích vẫn giữ nguyên kích thước. Chỉ dày có 0,5mm nhưng dây xích dài tới 15cm đủ mạnh để nâng vật có trọng lượng 2kg, trong khi bản thân nó chỉ nặng có 0,12g. Được gắn vào hộp cót và côn bằng các móc ở mỗi đầu, hệ thống dây xích cũng bao gồm một đinh tán bằng đá với kích thước khoảng một phần ba chiều dài của nó. Điều này ngăn bánh cóc khỏi việc lên cót hết cỡ, tránh dây xích không bị căng quá mức.

Bản thiết kế hệ thống dây xích côn Hệ thống côn chứa một bộ bánh xe vệ tinh để giữ cho năng lượng chuyền đến bộ điều chỉnh ngay cả khi dây tóc được lên cót và dây xích đi ngược lại, quay vòng quanh thân bánh côn. Bao gồm 5 mẫu riêng biệt (và nhiều biến thể khác), với 3 mẫu hiện đang được sản xuất, dòng Pour le Mérite rất đa dạng, mặc dù có sự cùng cơ cấu phức tạp chung. Đồng hồ đeo tay phức tạp nhất trong danh mục hiện tại của Lange là Tourbograph Perpetual Pour le Merite sử dụng một cơ chế côn xích gần giống cơ chế được tìm thấy trong chiếc Richard Lange Pour le Merite. Dòng đồng hồ Pour le Merite Trong khi một số nhà sưu tập có thể nói rằng hệ thống côn xích đã bị tận dụng quá nhiều, nhưng đó là một đặc trưng của Lange.

Zenith Defy Fusee Tourbillon

Ferdinand Berthoud Chronométrie FB1

BÌNH LUẬN